قالب وردپرس قالب وردپرس آموزش وردپرس قالب فروشگاهی وردپرس وردپرس

روانشناسی و کاهش تلفات جاده‌ای – روزنامه ابتکار

روانشناسی و کاهش تلفات جاده‌ای

رضاحیدری قاسم‌آبادی – روانشناس مثبت‌گرا

این مقاله  در روزنامه ابتکار چاپ شده است.

معمولاً زمانی که از تلفات در تصادف‌های جاده‌ای صحبت می‌شود ابتدا به مسائلی مانند ایمنی جاده‌ها و خودروها، کیفیت و سرعت ارائه خدمات بهداشتی به مصدومان و موارد این‌چنینی فکر می‌کنیم.

هیچ‌کدام از این موارد در میزان تلفاتی که ما در تصادف‌های جاده‌ای داریم بی‌تأثیر نیست؛ اما روانشناسی نگاه دیگری به این مسئله دارد. ازآنجایی‌که روانشناسی به دنبال مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی است؛ رانندگی و طرز فکر افراد به هنگام رانندگی نیز می‌تواند موضوع مطالعه روانشناسی قرار بگیرد.

روانشناسی و کاهش تلفات جاده‌ای مقاله ای از رضاحیدری قاسم‌آبادی – روانشناس مثبت‌گرا در روزنامه ابتکار
روانشناسی و کاهش تلفات جاده‌ای مقاله ای از رضاحیدری قاسم‌آبادی – روانشناس مثبت‌گرا در روزنامه ابتکار

یکی از نظریاتی که در روانشناسی به این مقوله پرداخته است نظریه انتظار گرایی است. انتظار گرایی راهکاری پیشگیرانه برای کاهش تصادف‌ها و نسبت مرگ‌ومیر سرانه جمعیت به‌وسیله‌ی افزایش ارزش ادراک‌شده مردم درباره آینده است.

به بیان ساده‌تر تنها زمانی می‌توان میزان تلفات ناشی از تصادف‌های جاده‌ای را کاهش داد که بتوان امید افراد را نسبت به آینده به‌وسیله افزایش ارزش ادراک‌شده آن افزایش داد.

این نظریه معتقد است که ایمنی جاده‌ها، وسایل نقلیه ایمن، آموزش‌های ایمنی و سلامت و حتی قانون‌گذاری (جریمه کردن) تأثیر عمده‌ای بر کاهش میزان تصادف‌ها و تلفات ناشی از آن‌ها نخواهد داشت.

البته نباید این‌گونه هم تصور کرد که نیازی به ایمن‌سازی جاده‌ها، تولید خودرو ایمن و بهبود سرعت و کیفیت خدمت‌رسانی به مصدومان جاده‌ای نیست؛ خیر، بلکه این نظریه معتقد است که میزان امیدی که افراد به آینده دارند به‌مراتب تأثیر بیشتری در کاهش رفتارهای مخاطره‌آمیز دارد.

بر اساس تحقیقات صورت گرفته میزان مرگ‌ومیر ناشی از خشونت از سال ۱۹۰۰ تا ۱۹۷۵ برخلاف پیشرفت‌های متعدد در طراحی جاده‌ها و وسایل نقلیه، آموزش و قانون‌گذاری، پزشکی و ایمنی تغییر اندکی یافته است. اگر بتوان ارزشی که افراد جامعه برای آینده خود قائل هستند را افزایش داد می‌توان به میزان زیادی از رفتارهای پرخطر آنان را کاهش داد.

تحقیقات نشان داده که افزایش ارزش ادراک‌شده آینده بر کاهش تصادف‌های جاده‌ای تأثیرگذار بوده است. درواقع افزایش سودمندی ادراک‌شده رفتار ایمن به‌نوعی یک مشوق است و تفاوتی که میان مشوق و پاداش وجود دارد در این است که مشوق جایزه‌ای از پیش تعیین‌شده است که افراد را ملزم به انجام برخی رفتارها می‌کند تا در آینده به آن دست یابند.

درواقع به‌جای این‌که به یک لذت لحظه‌ای بسنده شود به یک شادمانی حقیقی در آینده منتهی می‌شود.

بسیاری از رفتارهای مخاطره‌آمیزی که ما امروزه در جاده‌ها مشاهده می‌کنیم ریشه در ناامیدی افراد به‌خصوص جوانان نسبت به آینده دارد. زمانی که مسائلی مانند بیکاری، فقر، اعتیاد، طلاق و … در جامعه زیاد می‌شود طبیعی است که افراد امید خود را نسبت به آینده و ساختن آن تا حدودی از دست می‌دهند.

از یک فرد ناامید نمی‌توان انتظار داشت که رفتاری محتاطانه و ایمن از خود بروز دهد زیرا رفتار ایمن در آینده پاداش دریافت می‌کند و فرد ناامید نگاه منفی نسبت به آینده دارد و امیدی برایش باقی نمانده که بخواهد با انجام رفتارهای ایمن به آن دست یابد.

مسئله‌ی امید مسئله‌ی عمیقی است و نمی‌توان به‌صورت زبانی به افراد گفت که باید امیدوار باشند بلکه باید با ایجاد بسترهای لازم در جامعه مانند شغل، بهبود وضعیت معیشت، خدمات بیمه‌ای و بازنشستگی و … امید را در افراد افزایش داد.

در جامعه‌ای که وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم خوب باشد و افراد بدانند که در صورت تلاش از یک آینده درخشان و تضمین‌شده برخوردار خواهند بود قطعاً امید بیشتری نسبت به آینده خواهند داشت.

 اگر افراد آینده را امیدبخش تصور کنند میزان رفتار مخاطره‌آمیز آنان کاهش پیداکرده و رفتارشان محتاطانه‌تر می‌شود. زمانی که بذر امید در دل افراد کاشته می‌شود آنان برای به ثمر رسیدن این بذر به مراقبت از خود پرداخته و پخته‌تر و محتاطانه‌تر عمل می‌کنند.

روانشناسی و کاهش تلفات جاده‌ای مقاله ای از رضاحیدری قاسم‌آبادی – روانشناس مثبت‌گرا در روزنامه ابتکار
روانشناسی و کاهش تلفات جاده‌ای مقاله ای از رضاحیدری قاسم‌آبادی – روانشناس مثبت‌گرا در روزنامه ابتکار

 

سیاست‌گذاری‌های جامعه باید به‌گونه‌ای باشد که افراد بتوانند برای خود و فرزندانشان یک آینده درخشان تصور کنند زیرا تنها در این صورت است که می‌توان از آنان انتظار رفتار محتاطانه داشت. تسهیل شرایط ازدواج، ایجاد شغل، بهبود خدمات بیمه‌ای و … ازجمله اقداماتی است که می‌تواند افراد را به آینده خود امیدوار کند.

انسان امیدوار در رفتارهای خود ازجمله رانندگی احتیاط بیشتری به خرج داده و از انجام برخی اعمال مخاطره‌آمیز به هنگام رانندگی خودداری می‌کند.

روانشناسی مثبت‌گرا معتقد است هرچقدر امید افراد نسبت به آینده افزایش پیدا کند رفتار آنان نیز محتاطانه‌تر شده و به همان میزان از خسارات مالی و جانی تصادف‌ها کاسته می‌شود.

درباره ی رضا حیدری

مطلب پیشنهادی

نگاهی روان‌شناختی به کار و انواع آن-روزنامه وقایع

شغل، حرفه، رسالت نگاهی روان‌شناختی به کار و انواع آن رضاحیدری قاسم‌آبادی؛ روانشناس مثبت‌گرا این …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محصول شما به سبد خرید افزوده شد رد کردن