قالب وردپرس قالب وردپرس آموزش وردپرس قالب فروشگاهی وردپرس وردپرس

همه چیز درباره نقشه ذهنی (Mind map)

نقشه ذهنی (mind map) چیست؟

نقشه ذهنی ، نموداری درختی است که برای بیان کردن کلمات، ایده‌ها، فعالیت‌ها یا موارد دیگر مربوط به یک کلید واژه یا ایده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این نمودار برای تولید، سازماندهی و ساختار دهی ایده‌ها و افکار به کار بسته می‌شود و در حل مسئله، فرایند تصمیم‌گیری و نوشتن می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد.
عناصر یک نقشه ذهنی به صورت ادراکی و بر اساس اهمیت مطالب در قالب گروه‌ها، شاخه‌ها و قسمت‌های متفاوت قرار می‌گیرند. نقشه‌های ذهنی را می‌توان برای مرور حافظه نیز به کار بست.

مزایای نقشه ذهنی

مزایای نقشۀ ذهنی بی‌شمار است؛ شاید به این دلیل که هر آنچه مغز طلب می‌کند را برآورده می‌سازد. نقشۀ ذهنی تمام مهارت‌های سلول‌های خاکستری را به کار می‌گیرد، از قبیل مهارت‌های تصویرپردازی، حجمی، کلامی، منطقی و … .

نقشۀ ذهنی خلاقیت انسان را پرورش می‌دهد. در یادداشت‌های خطی، فرد در هر زمان محدود به یک مفهوم است. با شروع یک جمله تا پایان یافتن آن، خواننده در محتوای همان جمله به دام می‌افتد، اما می‌دانیم که ذهن ما این‌گونه کار نمی‌کند، چراکه چندبعدی است.

نقشۀ ذهنی به انسان اجازه می‌دهد که رها از قالب تک‌بعدی و یک‌طرفه به تراوش افکار بپردازد. نقشۀ ذهنی باعث جریان یافتن آزاد و بدون مانع ایده‌ها می‌شود.

این ایده‌ها بدون دغدغه جریان پیدا می‌کنند و نقشۀ ذهنی کار شکل‌دهی به آن‌ها را بر عهده می‌گیرد. در حقیقت نقشۀ ذهنی سازمان دهندۀ افکار شما است.

ساختار نقشه ذهنی به چه شکل است؟

نقشه‌های ذهنی با ارایه کردن یک نمای شعاعی، شکلی و غیر خطی مغز را در ضمن تلاش برای حل مسئله و فعالیت‌های سازمان دهی، به سمت طوفان فکری هدایت می‌کند.

اگر چه شاخه‌های یک نقشه ذهنی نشانگر ساختار سلسله مراتبی درختی است، اما قرارگیری شعاعی آنها اولویت بندی معمول را مختل می‌کند که در این حیث با ساختارهای خطی متفاوت است.

این رویکرد به سمت طوفان فکری کاربران این نمودار را تشویق می‌کند که مفاهیم را بدون میل به استفاده و آغاز یک قالب فکر خاص به یکدیگر متصل کنند.

نقشه ذهنی را می‌توان با همان ایده ترسیم مفاهیم رسم کرد. اولی بر مبنای سلسله مراتب شعاعی و ساختار درختی ای است که ارتباط بین مفهوم کلیدی و شاخه‌ها را نشان می‌دهد، در حالی که در ترسیم مفاهیم، اتصال بین مفهوم‌ها به شکل‌هایی متنوع تر صورت می‌پذیرد.

چگونه یک نقشه ذهنی ترسیم کنیم؟

برای ترسیم نقشه ذهنی کافیست نموداری شبیه درخت رسم کرده و به آن با کلمات یا جملات کلیدی شاخ و برگ بدهید.

از جمله روش های آسان و مشهور ساختن نقشه ذهنی قرار دادن یک دایره در مرکز است. به این دایره ، دایره مرکزی می گویند که موضوع اصلی درس در آن نوشته می شود.

در اطراف دایره مرکزی باید دایره های دیگر رسم کرد و کلمات و جملات کلیدی را در این دایره ها قرار داد.

اگر موضوع ادامه دار بود، می توان در امتداد هر دایره ی دور دوم، دایره های دیگر رسم کرد و کلمات و جملات کلیدی مربوط را در آن قرار داد.

با این روش، ارتباط و پیوندها مشخص تر می شود و مخاطب با فراگیری کلمات و جملات کلیدی می تواند مضمون درسی را بهتر و عمیق تر درک کند.

به هنگام ترسیم نقشه ذهنی دانستن موضوع درس در قدم اول قرار دارد. شما باید بدانید که در مورد چه موضوعی می خواهید نقشه ذهنی بسازید.

با دانستن موضوع می توان این نقشه را با یک قلم و کاغذ ساده رسم کنید. اگر کامپیوتر در اختیار دارید و می خواهید نقشه را مرتب تر و بهتر رسم کرده و برای مدت طولانی تری در اختیار داشته باشید، می توانید از برنامه هایی مانند مایکروسافت ورد و یا مایکروسافت پاور پوینت استفاده کنید.

نمونه ای از یک نقشه ذهنی را در اینجا می توانید مشاهده کنید. البته این تنها یک نمونه است. شما می توانید نقشه های ذهنی با شکل و سیمای بهتر و زیباتری بنا به سلیقه خود ترسیم کنید. حتی می توانید در برخی موارد بجای استفاده از کلمات و جملات کلیدی، از عکس و تصویر استفاده کنید.

تصاویر مایند مپ یا همان نقشه ذهنی Mind Map

همانطوری که در کتاب چراغ مطالعه قول داده بودم تصمیم گرفتم تصاویرچند نمونه از نقشه های ذهنی را در این جا برای شما قرار دهم .

تنها کارکرد این تصاویر الگو گرفتن از آنها برای کسب توانایی در ترسیم نقشه ذهنی است.امیدوارم بتوانید با الگوبرداری از آنها به راحتی بتوانید نقشه های ذهنی مفیدی را ترسیم کنید.

دانلود رایگان نرم افزار ترسیم نقشه ذهنی (Mind map)

برای ترسیم نقشه ذهنی (Mind Map) نرم افزار های متعددی وجود دارد که در این جا به معرفی یکی از آنها می پردازیم.  MindMapper نرم افزاری است که به راحتی می توانید آن را از همین قسمت دانلود کرده و در ترسیم نقشه های ذهنی از آن استفاده کنید.

این نرم افزار به آسانی از زبان فارسی پشتیبانی می کند.

برای دانلود نرم افزار ترسیم نقشه ذهنی روی لینک زیر کلیک کنید.

دانلود نرم افزار Mind Mapper

مقاله درحال تکمیل است…

درباره ی رضا حیدری

مطلب پیشنهادی

چگونه نه بگوییم؟

چگونه نه بگوییم؟ راهکارهایی برای افزایش مهارت نه گفتن این مقاله در روزنامه وقایع استان …

۲۴ دیدگاه

  1. باسلام
    چه خوب این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است

  2. با سلام خدمت استاد گرامی
    و تشکر از شما، و اینکه لینک خود نرم افزار را نیز در مقاله آورده اید. ممنون از شما

    • سلام بر شما جناب آقای بختیاری عزیز
      خوشحالم که مطلب براتون مفید بوده
      پیروز باشید

  3. سلام و روز بخیر
    مقالات ارایه شده بسیار خوب و کاربردی بود
    خداقوت میگم و آرزوی موفقیت روز افزون برای شما دارم

  4. با سلام
    و تشکر فراوان از این مقاله خوب و کاربردی در زمینه معرفی نقشه ذهنی
    موفق باشید

  5. ممنون ازشما استاد عزیز بابت مطالب عالی تان

  6. سلام استاد وقت بخیر
    مقاله کاملا جالب و کاربردی بود ممنوم از شما.

  7. با سلام استاد حیدری مقاله بسار خوبی بود و نقشه ذهنی بسیار کاربرد داره توصیه می کنم دوستان حتما بخونید واستفاده کنید.

  8. بسیار عالی
    واقعا mind map واسه هر فعالیتی به نظرم یکی از ضروری ترین کارهاست

  9. عالیست.. مایند مپ.. یک تصویر ذهنی عالی به شخص میده
    متشکرم از مطالب کاربردی شما جناب آقای رضا حیدری عزیز

  10. استاد عزیز
    چه برنامه و موضوع کاربردی مطرح کردید
    ممنونم از شما
    و چه اندازه می تواند ترسیم نقشه ذهنی سیستم حافظه و مطالعه و یادگیری ما را تحت تاثیر مثبت قرار دهد

  11. با سلاما و احترام
    بسیار کامل و جامع
    برای تدریس در کلاس سخنرانی دنبال عکس مناسب در مورد نقشه های ذهنی می گشتم که به سایت شما هدایت شدم.
    خوشحالم که دوستان توانمندی چون شما دارم.

  12. سلام.خواستم بابت وبسایت خوبتون ازتون تشکر کنم و امیدوارم باعث ایجاد انگیزه براتون بشه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محصول شما به سبد خرید افزوده شد رد کردن